NXBGDVN - Trong tháng 8/2026, 50 học viên là các giáo viên và tình nguyện viên dạy tiếng Việt đến từ 14 quốc gia và vùng lãnh thổ đã tham dự Khoá tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên người Việt Nam ở nước ngoài. Chương trình do Uỷ ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc Gia Hà Nội) và Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phối hợp tổ chức, nhằm cập nhật phương pháp, nâng cao năng lực giảng dạy và hỗ trợ đội ngũ đang trực tiếp gìn giữ tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Khoá tập huấn được tổ chức trong thời điểm Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 02/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài vừa được ban hành. Nghị quyết tiếp tục khẳng định cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, là nguồn lực chiến lược quan trọng và là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới; đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường giữ gìn tiếng Việt, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và củng cố mối liên hệ của kiều bào với quê hương, đất nước. Trong ý nghĩa đó, việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên người Việt ở nước ngoài không chỉ là một hoạt động chuyên môn mà còn là giải pháp thiết thực đưa tinh thần của Nghị quyết vào cuộc sống. Mỗi học viên tham dự khoá tập huấn chính là một hạt nhân lan toả tiếng Việt, văn hoá Việt Nam và tình cảm gắn bó với cội nguồn tới các thế hệ người Việt đang sinh sống, học tập tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ.

Các giảng viên cùng các thầy cô giáo người Việt ở nước ngoài trong lễ khải giảng khoá tập huấn (Ảnh: UBNN về NVNONN)

Tham gia chương trình, NXBGDVN đảm nhiệm các chuyên đề do Tiến sĩ Lê Hồng Mai – Phó Tổng Biên tập NXBGDVN và các giảng viên thuộc Trung tâm Công nghệ Giáo dục – NXBGDVN thực hiện. Nội dung tập huấn được thiết kế theo hướng kết hợp giữa lí thuyết, minh hoạ và thực hành, chú trọng những phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp với đặc điểm của học sinh người Việt Nam ở nước ngoài và đặc điểm địa bàn giảng dạy.

Ngay từ những hoạt động đầu tiên, giảng viên đã cùng trao đổi về cách tạo tâm thế học tập tích cực, lựa chọn và khai thác ngữ liệu phù hợp, qua đó khơi dậy sự tò mò, hứng thú và tình yêu tiếng Việt của học sinh. Nhiều tình huống thực tế từ các lớp học cộng đồng tại 14 quốc gia và vùng lãnh thổ được chia sẻ, giúp học viên nhận diện rõ hơn những khác biệt về trình độ tiếng Việt, môi trường giao tiếp, điều kiện tổ chức lớp học và mức độ gắn bó với văn hoá Việt Nam của học sinh.

Tiến sĩ Lê Hồng Mai – Phó Tổng Biên tập NXBGDVN chia sẻ về phương pháp
tạo hứng thú và truyền cảm hứng cho học sinh trong tiếp cận ngữ liệu tiếng Việt

Bên cạnh các phương pháp tổ chức dạy học, các học viên còn được giới thiệu và hướng dẫn sử dụng trực tiếp hệ sinh thái sách giáo khoa điện tử và học liệu truyền hình miễn phí của NXBGDVN. Những nguồn tài nguyên này có thể hỗ trợ học viên chuẩn bị bài, tổ chức các hoạt động học tập và mở rộng cơ hội tiếp xúc với tiếng Việt trong môi trường số, nhất là tại những địa bàn còn thiếu tài liệu và điều kiện dạy học.

Một trong những hoạt động thu hút sự tham gia tích cực của học viên là thực hành dạy tiếng Việt thông qua trò chơi dân gian. Từ những trò chơi quen thuộc của tuổi thơ, giáo viên cùng xác định mục tiêu ngôn ngữ, lựa chọn từ ngữ, mẫu câu và thiết kế tình huống giao tiếp phù hợp. Các nhóm sau đó xây dựng bài giảng và trực tiếp tổ chức dạy minh hoạ. Trong không khí hào hứng, trò chơi dân gian trở thành môi trường để người học nghe, nói, tương tác và sử dụng tiếng Việt một cách tự nhiên. Qua hoạt động trải nghiệm, học viên vừa tham gia với vai trò người học, vừa quan sát cách tổ chức lớp, điều chỉnh luật chơi và xử lí các tình huống có thể phát sinh. Các nhóm cũng trao đổi về cách lựa chọn trò chơi phù hợp với độ tuổi, trình độ tiếng Việt, không gian lớp học và điều kiện thực tế tại từng quốc gia.

Các học viên làm việc nhóm và thực hành dạy minh hoạ dạy tiếng Việt  qua trò chơi dân gian

Không khí sáng tạo tiếp tục được duy trì trong các hoạt động khai thác văn học dân gian. Từ đồng dao, ca dao, truyện dân gian và thơ, giáo viên thực hành cách hướng dẫn học sinh cảm nhận và  dựng hình tượng văn học thông qua những nhiệm vụ phù hợp với năng lực ngôn ngữ. Nhiều nhóm đã tự sáng tác các bài đồng dao, trình bày sản phẩm và thử nghiệm cách đưa những sáng tác này vào bài học tiếng Việt. Hoạt động không chỉ giúp học viên có thêm kinh nghiệm khai thác ngữ liệu mà còn gợi mở khả năng kết hợp giữa dạy tiếng Việt với giáo dục văn hoá. Qua mỗi phần trình bày, các nhóm cùng trao đổi, nhận xét và điều chỉnh cách đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ, tổ chức tương tác để bài học gần gũi hơn với học sinh sinh ra và lớn lên trong môi trường đa ngôn ngữ, đa văn hoá.

Học viên sáng tác đồng dao, trình bày sản phẩm và thực hành tổ chức bài học

Các hoạt động thiết kế và tổ chức trò chơi trong dạy học tiếng Việt cũng tạo được sự hứng thú và tương tác tích cực. Xuất phát từ mục tiêu của từng bài học, từng hoạt động học, giảng viên hướng dẫn các học viên hiểu lý thuyết tổ chức và thực hành được quy trình triển khai trò chơi gắn với mục tiêu ngôn ngữ, phù hợp với trình độ học sinh và tạo được cơ hội sử dụng tiếng Việt trong những tình huống có ý nghĩa.

Học viên thực hành thiêt kế, tổ chức trò chơi trong dạy học tiếng Việt cho học sinh người Việt Nam ở nước ngoài

Một nội dung khác được chú trọng là việc tổ chức dạy học tiếng Việt gắn với thiên nhiên, đất nước và con người Việt Nam. Hình ảnh về quê hương, địa danh, cảnh sắc, đời sống và con người Việt Nam được giáo viên lựa chọn làm chất liệu xây dựng bài học. Trên cơ sở đó, các nhóm thiết kế và dạy minh hoạ, đồng thời trao đổi, nhận xét để hoàn thiện bài dạy theo đặc điểm của học sinh tại địa bàn mình đang dạy học. Qua những hoạt động này, tiếng Việt không chỉ được tiếp cận như một phương tiện giao tiếp mà còn trở thành con đường để thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài tìm hiểu nguồn cội, khám phá quê hương và nuôi dưỡng sự gắn bó với văn hoá dân tộc.

Học viên thực hành dạy minh hoạ

Tại lễ bế giảng, các giáo viên cùng nhìn lại quá trình học tập, chia sẻ những kinh nghiệm có thể áp dụng tại lớp học và trao đổi về việc tiếp tục kết nối, hỗ trợ nhau sau khoá tập huấn. Những bài dạy minh hoạ, trò chơi, sản phẩm đồng dao và phương án tổ chức hoạt động được hình thành trong chương trình là kết quả cụ thể của quá trình làm việc nghiêm túc, chủ động và sáng tạo của học viên.

-

Đại diện các giảng viên tại Lễ bế giảng khoá tập huấn

Đối với NXBGDVN, việc tham gia khoá tập huấn tiếp tục cụ thể hoá quan hệ hợp tác lâu dài với Uỷ ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài theo Biên bản ghi nhớ hợp tác đã ký kết giữa hai đơn vị. Qua đó, thế mạnh về xuất bản giáo dục, nội dung, phương pháp dạy học và học liệu số của NXBGDVN được kết nối trực tiếp với nhu cầu của đội ngũ giáo viên và cộng đồng người Việt Nam tại nhiều địa bàn trên thế giới.

Lễ bế giảng khoá tập huấn

Khoá tập huấn thể hiện trách nhiệm xã hội của NXBGDVN trong việc hỗ trợ thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài duy trì tiếng mẹ đẻ, hiểu biết về văn hoá dân tộc và gắn bó với quê hương. Việc trực tiếp gặp gỡ 50 giáo viên, tình nguyện viên đến từ 14 quốc gia và vùng lãnh thổ cũng giúp NXBGDVN nắm bắt nhu cầu thực tế về sách tiếng Việt, sách song ngữ, tài liệu văn hoá, học liệu số và các sản phẩm giáo dục dành cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, từ đó định hướng phát triển sản phẩm và mở rộng hợp tác trong thời gian tới. Chương trình đồng thời góp phần cụ thể hoá các chủ trương lớn của Đảng tại Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 02/8/2026 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài; Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 về phát triển văn hoá Việt Nam; Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; và Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới. Đối với NXBGDVN, đây còn là hoạt động thiết thực triển khai Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới, qua đó phát huy vai trò của xuất bản trong truyền bá tri thức, lan toả văn hoá Việt Nam, thúc đẩy chuyển đổi số và mở rộng hợp tác quốc tế.

Thùy Anh